Deprem Sonrası Evde Risk Kontrolü: Sıva, Duvar ve Tesisat

Bir deprem sarsıntısının ardından ilk endişemiz haklı olarak binanın taşıyıcı sistemi yani kolon ve kirişler olur. Ancak afet sonrası günlük yaşama dönerken en sık karşılaşılan yaralanma ve maddi hasarlar, çoğunlukla yapısal olmayan unsurlardan kaynaklanır. Taşıyıcı olmayan bölme duvarlar, kabaran sıvalar, banyo ve mutfak tesisatları ya da gevşeyen dolap bağlantıları, fark edilmediğinde sessiz birer tehlikeye dönüşebilir. Özellikle aktif fay hatları üzerinde yer alan Sakarya ve Kocaeli gibi kentlerimizde, sarsıntı sonrasında yaşam alanlarını adım adım gözden geçirmek büyük önem taşır.

Sıva, Boya ve Bölme Duvarlardaki Deformasyonlar

Deprem anında binalar esnerken, esneme payı düşük olan yapı malzemeleri yüzeyde gerilim çatlakları oluşturur. Sarsıntı sonrasında odaları gezerken duvar yüzeylerindeki izleri doğru yorumlamak gerekir. Yüzeydeki boya kalkmaları veya ince kılcal çizikler genellikle yüzeysel sıva hareketleridir; ancak kapı ve pencere kasalarının köşelerinden başlayan derin yarıklar, bölme duvar bloklarının yerinden oynamış olabileceğini gösterir.

• Sıva Kabarmaları: Duvara elinizle hafifçe vurduğunuzda boşluk sesi geliyorsa sıva taşıyıcı yüzeyden ayrılmıştır. Bu kısımlar artçı sarsıntılarda aniden düşerek tehlike yaratabilir.
• Tavan ve Duvar Birleşimleri: Alçıpan asma tavanların kenar fitilleri, kartonpiyerler ve korniş bağlantı noktaları gevşeyebilir; buralardaki ayrışmalar gözle incelenmelidir.
• Seramik ve Fayans Kaplamaları: Banyo ve mutfak duvarlarındaki seramiklerin derz aralarındaki çatlamalar veya şişmeler, arkasındaki harcın koptuğunu ve karonun düşmeye hazır olduğunu işaret eder.

Sıhhi Tesisat ve Su Kaçağı Riskinin Belirlenmesi

Deprem dalgaları zemin altındaki ve duvar içindeki boru hatlarında ciddi burulmalara yol açar. Temiz su ve atık su borularındaki mikro kırıklar, başlangıçta görünür bir su baskını yapmasa bile zamanla duvar içine sızarak yapının nemlenmesine ve korozyona zemin hazırlar. Sarsıntı sonrasında su vanasını açmadan önce ve açtıktan sonra şu kontroller mutlaka uygulanmalıdır:

• Sayaç Testi: Evdeki tüm musluklar, rezervuarlar ve beyaz eşyalar kapalıyken su sayacının dönüp dönmediğini izleyin. İbre hareket ediyorsa sıva altında gizli bir temiz su kaçağı vardır.
• Gider Bağlantıları: Lavabo, klozet ve duş altındaki sifon borularının yuvalarından kayıp kaymadığını kontrol edin. Pis su giderlerindeki sızıntılar hem hijyen hem koku problemi doğurur.
• Koku Takibi: Odalarda rutubet veya kükürtsü bir atık su kokusu duyuluyorsa duvar içi pimaş hatlarında çatlak oluşmuş olabilir.

Elektrik Tesisatı ve Priz Güvenliği

Sıva altındaki elektrik borularının ezilmesi ya da buat kutularındaki kablo klemenslerinin gevşemesi yangın riskini tetikler. Sarsıntı atlattıktan sonra ana sigorta panosundan başlayarak kademeli kontrol yapılmalıdır. Şalterleri açtığınızda yanık plastik kokusu, cızırtı sesi veya kaçak akım rölesinin sürekli atması ciddi bir kısa devreye işaret eder. Gevşemiş priz ve anahtar yuvaları kesinlikle ellenmemeli, enerji kesilerek iç bağlantılar yeniden sıkılanmalıdır.

Sabit Mobilyalar ve Mutfak Dolapları

Mutfak dolapları ve banyo modülleri içerisindeki ağır tabak, bardak ve temizlik malzemeleri nedeniyle depremde çok yüksek moment kuvvetine maruz kalır. Üst dolapların duvara tutunan askı elemanlarının, L demirlerinin ve dübellerinin duvardan ayrılıp ayrılmadığı dikkatle incelenmelidir. Menteşelerdeki eğrilmeler veya kapakların tam kapanmaması, gövdenin askıdan kaydığının habercisidir.

Evinizde gözlemlediğiniz çatlaklar, kabaran sıvalar, yenilenmesi gereken tesisat boruları ya da sarsıntı güvenliği için yapılacak sabitleme işlemleri konusunda desteğe ihtiyaç duyuyorsanız; Sakarya ve Kocaeli genelinde hizmet veren Cihan Sekü ekibinden ücretsiz keşif ve durum tespit teklifi alabilirsiniz.

Sıva İşleri hizmetimiz hakkında daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.